{"id":7718,"date":"2025-07-05T09:13:07","date_gmt":"2025-07-05T07:13:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kortverhaal.info\/?p=7718"},"modified":"2025-07-05T09:14:01","modified_gmt":"2025-07-05T07:14:01","slug":"recensie-van-het-goede-kwaad-van-samanta-schweblin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/?p=7718","title":{"rendered":"Recensie van \u2018Het goede kwaad\u2019 van Samanta Schweblin"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center\"> <strong>Recensie van \u2018<\/strong><em><strong>Het goede kwaad\u2019<\/strong><\/em><strong> van Samanta Schweblin<\/strong><br> <strong>De krachten die ons leven sturen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Door Michiel van den Berg<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zo\u2019n halve eeuw\ngeleden werd de Latijns-Amerikaanse literatuur gedomineerd door\niconische mannelijke auteurs als Jorge Luis Borges, Julio Cort\u00e1zar,\nGabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez en Mario Vargas Llosa. Vandaag de dag zijn\nhet vooral vrouwelijke auteurs, allen uit Argentini\u00eb, die de toon\nzetten. Denk aan de veelzijdige Fernanda Melchor, de intense Ariana\nHarwicz, griezelschrijfster Mariana Enriquez en de sinds 2012 in\nBerlijn woonachtige Samanta Schweblin. Van deze groep is Schweblin de\nmeest succesvolle: haar relatief bescheiden oeuvre van vier\nverhalenbundels en twee romans is inmiddels in zo\u2019n veertig talen\nvertaald.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Het goede\nkwaad<\/em> bevat zes langere verhalen, die op mij overkwamen als\nfosielhoudende barnstenen: prettig glad en afgerond, met in de kern\niets geheimzinnigs gevangen \u2014 iets wat je wel ervaart, maar\nmoeilijk kunt benoemen. In elk verhaal wordt het hoofdpersonage\ngeconfronteerd met een vorm van kwaad die hun leven ingrijpend\nverandert. Opmerkelijk genoeg leidt dit vaak tot een positieve\nwending: personages doorbreken de sleur van hun bestaan of leren\nomgaan met destructieve gevoelens. Het kwaad blijkt daarmee ook iets\ngoeds in zich te dragen \u2014 een transformatieve kracht. Deze paradox,\nhet &#8220;goede kwaad&#8221;, manifesteert zich in allerlei gedaanten:\neen ernstig ongeluk, het verlies van een kind, een overval, een\npoging tot zelfdoding.<\/p>\n\n\n\n<p>In een interview\nin <em>De Volkskrant<\/em> licht Schweblin toe dat dit idee de kern\nvormt van al haar werk:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018<em>We worden\nsterk gestuurd door allerlei vormen van sleetsheid: onze idee\u00ebn over\nde wereld, de normen en waarden die we hebben meegekregen, angsten\ndie ons ervan weerhouden bepaalde beslissingen te nemen, onze\ndagelijkse gewoonten.<br>\nDe belangrijke vraag die mij bezighoudt,\nis: als dit de krachten zijn die richting geven aan ons leven, wat is\ndan de kracht die ze schaakmat kan zetten en ons kan laten zien waar\nwe eigenlijk mee bezig zijn?<br>\nHet goede kwaad is die kracht van\ntotale aandacht, die gevaarlijk en zelfs destructief kan zijn maar\nw\u00e9l nieuwe inzichten oplevert voor je leven. Voor mij is schrijven\neen pleidooi voor deze aandacht en een oefening daarin.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dat zoeken naar\ninzicht verklaart mogelijk waarom Schweblin het klassieke plot minder\nbelangrijk vindt. De verhalen missen vaak de kenmerkende \u2018twist\u2019\naan het einde; in plaats daarvan is de wending psychologisch van\naard. De nadruk ligt op beleving en bewustzijn, niet op narratieve\nverrassing.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoewel Schweblin\nzich inhoudelijk loszingt van het magisch realisme waarmee haar\nmannelijke voorgangers beroemd werden \u2014 het genre waarin gewone\nvoorvallen groots worden beschreven en buitenissige gebeurtenissen\njuist als alledaags \u2014 ligt er toch een magische glans over haar\nwerk. Nergens tart zij echter de wetten van de natuur; de magie zit\nin de suggestie, in het onuitgesprokene.<\/p>\n\n\n\n<p>Neem het verhaal <em>Oog in de keel<\/em>. Een jonge vader let even niet op en zijn peuterzoontje slikt een lithiumbatterij in. Wanneer dit ontdekt wordt, is het al te laat: de batterij heeft een gat gebrand in zijn luchtpijp. Het kind kan nooit meer praten. Hoewel het jongetje hier niet onder lijdt, raakt de vader verteerd door schuldgevoel. Tijdens een lange autorit stoppen de ouders bij een tankstation. Pas een uur later merken ze dat hun zoon niet meer op de achterbank ligt. Schweblin laat op subtiele wijze het schuldmotief door het verhaal zinderen. De vader vervreemdt van zijn zoon, er volgen anonieme telefoontjes vol raadselachtig zwijgen, en het blijft onduidelijk of de uitbater van het tankstation sinistere bedoelingen had. Het kwaad, althans de emotionele gevolgen daarvan, sluimert, maar komt nooit volledig in beeld \u2014 juist daardoor is het zo aangrijpend.<\/p>\n\n\n\n<script type=\"text\/javascript\">var bol_sitebar_v2={\"id\":\"bol_1743584888561\", \"baseUrl\":\"partner.bol.com\",\"productId\":\"9300000196753213\",\"familyId\":\"\",\"siteId\":\"37172\",\"target\":true,\"rating\":false,\"price\":true,\"deliveryDescription\":true,\"button\":false,\"linkName\":\"Het%20goede%20kwaad%20%28ebook%29%2C%20Samanta%20Schweblin\",\"linkSubId\":\"\"};<\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"https:\/\/partner.bol.com\/promotion\/static\/js\/partnerProductlinkV2.js\" id=\"bol_1743584888561\"><\/script>\n\n\n\n<p>In het\neerdergenoemde interview in <em>De Volkskrant<\/em> zegt Schweblin een\naantal behartenswaardige dingen over het korte verhaal, die op deze\nwebsite niet onbenoemd mogen blijven: <em>\u2018Het korte verhaal wordt\nten onrechte gezien als een tussendoortje, een afgeleide van de\nroman. Bij mij is het precies omgekeerd. Mijn twee romans (Gif en\nDuizend ogen) begonnen als korte verhalen die uitgroeiden tot romans,\nzonder dat dit vooraf zo bedoeld was.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>En toch, stelt\nSchweblin terecht, is het korte verhaal een kunstvorm op zich \u2014\nintens en compact, voor zowel schrijver als lezer: <em>\u2018In een paar\npagina\u2019s betreed je een nieuwe wereld en onderga je een\nverandering. Je aandacht mag geen moment verslappen. Een goede\nverhalenbundel vraagt daarom meer van de lezer dan een roman. Niet\ndat het ene genre beter is dan het andere \u2014 ze zijn gewoon\nverschillend, zoals films en series. Wanneer ik iets wil dat me raakt\nen me niet ongemoeid laat, kijk ik een film. Ben ik uitgeput en wil\nik mijn hoofd leegmaken, dan zet ik een serie op.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tot slot een\nfragment uit <em>Welkom bij de club<\/em>, het openingsverhaal van de\nbundel:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ik spring\nvanaf het uiteinde van de steiger in het water en zink, terwijl ik\nmijn neus dichtknijp. Na de plons doe ik mijn ogen open en laat me\nrustig verder vallen, langzamer nu, en kijk naar de nieuwe tinten om\nme heen, donkerder, glinsterender. Ik zak dieper, ik houd nog steeds\nmijn adem in. Misschien is er een minuut verstreken. Eindelijk raak\nik met mijn voeten de drabbige bodem, langzaam, als een astronaut die\nop de maan landt. Ik laat mijn neus los en laat mijn armen zakken,\nmijn lichaam spant zich. Ik voel kramp vanuit mijn longen, een stuip,\nik wacht nog wat langer. Ik voel even aan de stenen die ik om mijn\nmiddel heb gebonden \u2013 de knoop kan altijd nog los.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Een even\npo\u00ebtische als beklemmende opening, die de toon zet voor de rest van\nde bundel. \n<\/p>\n\n\n\n<p> Auteur: Samanta Schweblin_<br> Titel: <em>Het goede kwaad<\/em><br> Vertaling: Eugenie Schoolderman<br> Uitgeverij: Meridiaan<br> 1e druk: februari 2025<br> ISBN: 978 90 295 5208 0<br> 220 pagina\u2019s<\/p>\n\n\n\n<p>Gebruikte bron: interview in <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"De Volkskrant (opent in een nieuwe tab)\" href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/boeken\/vroeger-had-latijns-amerika-borges-en-garcia-marquez-nu-is-er-samanta-schweblin-de-keizerin-van-het-korte-verhaal~bf03d7f1\/\" target=\"_blank\">De Volkskrant<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Recensie van \u2018Het goede kwaad\u2019 van Samanta Schweblin De krachten die ons leven sturen Door Michiel van den Berg Zo\u2019n halve eeuw geleden werd de <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/?p=7718\" title=\"Recensie van \u2018Het goede kwaad\u2019 van Samanta Schweblin\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":6,"featured_media":7518,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,562,44],"tags":[3572,1552,568,2655],"class_list":["post-7718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lezen","category-recensie","category-verhalenbundels","tag-het-goede-kwaad","tag-meridiaan-uitgevers","tag-recensie","tag-samanta-schweblin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7718"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7721,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7718\/revisions\/7721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}