{"id":6298,"date":"2023-08-14T09:57:58","date_gmt":"2023-08-14T07:57:58","guid":{"rendered":"https:\/\/kortverhaal.info\/?p=6298"},"modified":"2023-08-15T10:28:47","modified_gmt":"2023-08-15T08:28:47","slug":"recensie-verhalenbundel-schwung-van-wilfried-de-jong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/?p=6298","title":{"rendered":"Recensie verhalenbundel Schwung van Wilfried de Jong"},"content":{"rendered":"\n

Recensie verhalenbundel Schwung<\/em> van Wilfried de Jong<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gestileerd en een tikje melancholiek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Door Michiel van den Berg<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wilfried de Jong ken ik van zijn\ntheatershows en radio- en televisieprogramma\u2019s, maar nog niet als schrijver.\nLigt geheel aan mij, want er verschenen de afgelopen twee decennia al negen\nbundels met columns en verhalen van hem. Een eerste kennismaking dus. Op de omslag\nvan het goed verzorgde boek staat De Jong op zijn tenen met holle rug en\nbalancerende armen in wankel evenwicht. In zijn hoedanigheid als schrijver is\nvan gebrek aan evenwicht niets te merken. Met Schwung<\/em><\/strong> levert hij\neen vakkundige en onderhoudende verhalenbundel.<\/p>\n\n\n\n

De verzorgde stijl van De Jong is een\ngenoegen. Korte zinnen met gepaste beeldspraak. Oog voor het sprekende detail\nen typerende spreektaal. De Jong weet zo met bondige taal toch levendige\nbeelden op te roepen. Een positief voorbeeld van uitgebeende taal dus. Verwacht\naan de andere kant geen taalexperimenten. De verhalen volgen allen het chronologische\nstramien, zijn allemaal in de onvoltooid verleden tijd geschreven en lijken telkens\nte gaan om dezelfde ik-figuur, die grote gelijkenis met de schrijver vertoont.<\/p>\n\n\n\n

Een wapen van De Jong is zijn (verholen)\nenthousiasme. Waar zijn eerdere bundels vooral wielrennen als onderwerp hadden,\nstaat in deze bundel de muziek centraal. Zijn begeestering voor muzikanten,\nmuziekgenres en muziekinstrumenten doordrenkt elk verhaal. Onwillekeurig moest\nik denken aan Matthijs van Nieuwkerk, de verguisde presentator, die ook dat\nvermogen had (heeft) om door de wijze waarop hij kijkt en spreekt muziek en\nandere zaken extra glans te geven. Met die passie voor muziek geeft De Jong de\nverhalen ziel. Zelfs de schijnbaar onbeduidende aankoop van een tweedehands\njazz-elpee uit 1961 met een piepjonge talentvolle drummer levert in dat licht een\nspannend, en ook humoristisch, verhaal op, waarin de ik-persoon vreest dat\niemand anders (een drummer) het begeerde album voor hem wegkaapt. Een fragment\nuit dit verhaal, waarin vooral de drummer aan het woord is:<\/p>\n\n\n\n

De man wees naar de grote luidsprekers\naan de muur.
\n\u2018Staat die muziek hier altijd zo hard?\u2019
\nHij hield op met zoeken en draaide een kwartslag mijn kant op. Over zijn grijze\nT-shirt hing een kettinkje met een miniatuurtrommeltje, de drumsokjes waren\nerop gelast.
\n\u2018Sorry, ik ben doof aan dit oor.\u2019
\nHij tikte op een ringetje aan zijn rechteroorlel. Een fijn geheugensteuntje\nvoor iedereen die met hem sprak, leek me.
\n\u2018Vanaf de geboorte?\u2019
\n\u201cSorry, hoor\u2026\u2019 zei hij.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Het is knap hoe De Jong varieert. Telkens\nis er een andere invalshoek op muziek, elke keer ziet de ik-persoon zich geconfronteerd\nmet een ander soort vraagstuk. Hoe als chauffeur om te gaan met een jonge\nzangeres van \u201celektropop met een depri-sausje\u201d<\/em> die getypeerd wordt als \u201ceen\nlieve vulkaan?\u201d<\/em> Wat te zeggen tegen een oudere countryzangeres die een\nvraagstuk van leven-en-dood heeft? Wat te doen als de Finse gasten van de\nbuurman stijf van de pillen de hele nacht keihard techno en house draaien? Situaties\ndie spanning oproepen, dat is waar het om draait in een kort verhaal. Je moet als\nlezer willen weten hoe het afloopt. En hoewel sommige verhalen dicht tegen de anekdote\naan zitten, roepen alle elf verhalen die aandrang tot doorlezen in ruime mate\nop.<\/p>\n\n\n\n

Het openingsverhaal Locorotondo <\/em>steekt\nvoor mij boven de andere verhalen uit. De ik-persoon hoort in een Italiaans\nbergdorp het geluid van de zee en betreedt een huis waarin allerlei soorten natuurgeluiden\nkunnen worden beluisterd. Een opdringerige dame op leeftijd wil op een gegeven\nmoment de hartslag van de ik-persoon opnemen. De Jong is in dit verhaal op een\naannemelijke manier uitermate fantasierijk en bouwt tegelijkertijd dubbele\nbodems in. <\/p>\n\n\n\n

Laat ik het in muzikale termen afronden. De ik-persoon uit deze bundel houdt van wilde jazz uit de jaren vijftig en zestig, zoals van Jimmy Heath en \u201cde angry young man<\/em> uit Philadelphia\u201d, Arthur Shepp. Maar wild zijn deze verhalen niet, eerder gestileerd en een tikje melancholiek. Hoewel het misschien iets te veel eer is, denk ik bij De Jong daarom in de richting van een andere markante jazzmuzikant uit die tijd, een trompettist die met weinig noten veel wist op te roepen. Dat was Miles Davis. All blues<\/em>, weet je wel. <\/p>\n\n\n\n