{"id":5925,"date":"2023-01-10T10:21:28","date_gmt":"2023-01-10T09:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kortverhaal.info\/?p=5925"},"modified":"2023-01-10T10:25:21","modified_gmt":"2023-01-10T09:25:21","slug":"recensie-plekken-in-het-donker-van-lidmila-kabrtova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kortverhaal.geertjan.dev\/?p=5925","title":{"rendered":"Recensie \u2018Plekken in het donker\u2019 van Lidmila K\u00e1brtov\u00e1"},"content":{"rendered":"\n

Recensie van \u2018Plekken in het donker\u2019 van Lidmila K\u00e1brtov\u00e1<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het pijnlijk mooi lijden van vrouwen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Door Michiel van den Berg<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Het intrigerende Plekken in het donker<\/em>\nis een uitgave in de serie Oost!<\/em> van nog niet eerder in Nederlandse\nvertaling gepubliceerd werk van Oost- en Midden-Europese schrijvers.
\nDe Tsjechische Lidmila K\u00e1brtov\u00e1 (1971), PR-medewerker aan een technische\nuniversiteit, publiceerde eerder een experimentele roman en een bundel met verhalen\ndie uit precies vijftig woorden bestaan. In Plekken in het donker<\/em>, winnaar\nvan de hoofdprijs van het Tsjechische Literaire Fonds, draait het minder om de\nvorm en meer om de inhoud.<\/p>\n\n\n\n

Die inhoud kondigt zich aan in aan Other\nstories, other stories<\/em> van Ali Smith ontleende motto: \u2018Kijk me aan, ik\nben hier aan het begin, in het midden en aan het eind verliefd op iemand die ik\nniet kan krijgen.<\/em>\u2019
\nK\u00e1brtov\u00e1 in een interview: \u2018Dit zijn losjes verbonden verhalen over vrouwen\nen liefde en hoe het woord liefde kan worden misbruikt en wat vrouwen kunnen\ndoen en opofferen voor het concept van liefde en wat zij denken dat liefde is.\nIk waarschuw je alvast dat de verhalen beslist niet liefdevol en romantisch\nzijn<\/em>.\u2019
\nEn dat klopt. Het lot van de louter vrouwelijke protagonisten in de twaalf losjes\nsamenhangende verhalen is weinig opbeurend. Maar hun lijden is inlevend\nopgetekend in een mooie, simpele, vaak po\u00ebtische en sprookjesachtig stijl, die\nextra diepte krijgt door de (soms te vet aangezette) symboliek.<\/p>\n\n\n\n

K\u00e1brtov\u00e1\u2019s verhaalwereld is overzichtelijk. Zij\nis bevolkt door drie soorten vrouwen: (1) meisjes met een afwezige vader die\nzich laten paaien en afdanken door jongens, (2) vrouwen die zich onderwerpen\naan een huistiran en (3) vrouwen die voortdurend van partner wisselen, bevredigende\nseks in overvloed hebben, maar liefde ho maar.
\nHiermee is meteen duidelijk hoe de mannen worden geportretteerd. Uitgezonderd\neen priester en een dichterlijke jongeman, zijn ze manipulatief, egocentrisch\nen niet in staat tot het geven van liefde.
\nWat is het tegenovergestelde van misogyn (vrouwvijandig)? Wiki zegt: misandrie.\nHet manvijandige beeld is een opvallend aspect aan deze bundel.
\nJe kunt erin meegaan, zoals je in sprookjes accepteert dat de stiefmoeder per\ndefinitie kwaadaardig is. Je kunt bovendien aanvoeren dat we de mannen alleen\nzien door de ogen van de vrouwen, die in alle verhalen de protagonist zijn.
\nJe kunt er ook je vraagtekens bij zetten. Was het niet interessanter en\nrealistischer geweest om ook een paar \u2018goede\u2019 mannen op te voeren en de vrouwen\ndesondanks foute keuzes te laten maken? K\u00e1brtov\u00e1 laat zich er niet over uit.\nWel zegt ze dat ze denkt dat het een boek voor vrouwen is, maar ook positieve\nreacties van mannen krijgt.
\n
\nEr staan veel sterke verhalen in de bundel, enkele daarvan met een onverwacht einde,\ndat oproept het vertelde opnieuw te overdenken. Ik pik er eentje uit.
\nIn De tweede nacht bij het meer <\/em>heeft Jolana een uitzichtloze affaire\nmet de getrouwde Martin. Hij neemt haar rond middernacht mee naar een meertje,\nwaar ze seks hebben bij een paal die in het midden van het meer uit het water\nsteekt. Jolana ziet tijdens het vrijen een huis op de oever met buitenaards\ngroen licht en wil ernaartoe, maar volgt na afloop Martin naar de oever waar\nzijn auto staat. Enige tijd later komt ze er achter dat Martin ook andere minnaressen\nnaar het meer meeneemt. Als hij voor de tweede keer met haar naar het meer\ngaat, weigert ze seks te hebben. Hij accepteert dat en wrijft voor het weggaan\nhaar voeten met een handdoek droog. Ze rijden weg en:<\/p>\n\n\n\n

Hoewel zij de hele dag akelig tegen hem had\ngedaan, had hij zich toch over haar voeten gebogen en ze afgeveegd. Zij had er\nniet om gevraagd, maar hij had het gedaan en verweet haar niets van die dag. Ze\nstrekte haar arm uit en legde haar hand op zijn dij.
\nHij streelde die met zijn vingertoppen.
\n\u2026
\nMartins rechterhand lag nog steeds op de hare. Jolana begon nu ook hem te\nstrelen.
\nHij reed gewoon door.
\nZe streelde hem eerst over de dij, daarna hoger. Toen boog ze zich naar hem\nover.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zo, dit moet voldoende voor een eerste indruk zijn. Manvijandig of niet, het is een geweldige verhalenbundel, die door het centrale thema en de terugkerende personages en situaties als een roman aanvoelt en door herlezing tot verdere ontdekking uitnodigt.<\/p>\n\n\n\n